زمینه و نوع مطالعه:
جراحی برداشت تخمدان از مداخلات رایج در سگ‌های ماده است که می‌تواند با پاسخ‌های استرسی و التهابی و در نتیجه تغییراتی در شاخص‌های هماتولوژیک همراه باشد. ملاتونین به‌دلیل خواص آنتی‌اکسیدانی و تعدیل‌کننده ایمنی ممکن است در پاسخ‌های فیزیولوژیک ناشی از استرس جراحی نقش داشته باشد. مطالعه حاضر به‌صورت کارآزمایی تصادفی کنترل‌شده با هدف بررسی تغییرات هماتولوژیک پس از جراحی برداشت تخمدان در سگ‌های ماده انجام شد.
هدف:
ارزیابی تغییرات شاخص‌های هماتولوژیک پس از جراحی برداشت تخمدان در سگ‌های ماده و بررسی ارتباط احتمالی این تغییرات با تجویز خوراکی ملاتونین.
روش کار:
در این مطالعه ۱۸ قلاده سگ ماده سالم به‌طور تصادفی در سه گروه شامل بیهوشی تنها، برداشت تخمدان بدون دریافت ملاتونین و برداشت تخمدان همراه با تجویز خوراکی ملاتونین (mg/kg 0.3) تقسیم شدند. نمونه‌های خون در روزهای ۱-، ۰، ۳+ و ۸+ جمع‌آوری و شاخص‌های هماتولوژیک اندازه‌گیری شد. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های ناپارامتریک و در سطح معنی‌داری 0.05 تحلیل شدند.
نتایج:
پس از جراحی، در گروه برداشت تخمدان بدون ملاتونین افزایش معنی‌داری در برخی شاخص‌ها از جمله مونوسیت‌ها، هموگلوبین و MCHC مشاهده شد. همچنین تغییراتی در WBC، گرانولوسیت‌ها و برخی شاخص‌های اریتروسیتی طی دوره پس از عمل ثبت گردید که عمدتاً در محدوده فیزیولوژیک باقی ماندند. در گروه دریافت‌کننده ملاتونین نیز تغییراتی در برخی پارامترها مشاهده شد، اما الگوی نتایج امکان تعیین نقش مستقیم ملاتونین را فراهم نکرد.
نتیجه‌گیری نهایی:
جراحی برداشت تخمدان در سگ‌های ماده می‌تواند با تغییرات خفیف و عمدتاً گذرای هماتولوژیک همراه باشد. با توجه به محدود بودن دامنه تغییرات و نبود شواهد قطعی از اثر دارویی، تعیین نقش دقیق ملاتونین در تعدیل این تغییرات نیازمند مطالعات بیشتر است.