https://www.eltiamjournal.ir/ التیام fa daily 1 Sat, 22 Nov 2025 00:00:00 +0330 Sat, 22 Nov 2025 00:00:00 +0330 https://www.eltiamjournal.ir/article_230080.html زمینه و نوع مطالعه: مطالعه مروری بر آناتومی کاربردی ستون مهره در سگ و گربههدف: بیان آناتومی پایه مهره ها در نواحی مختلف ستون مهره، شکل بندی، آناتومی سطحی، آناتومی رادیولوژی و آناتومی کاربردی مهره ها، دیسک های بین مهره ای و کانال مهره ای در دام های کوچکروش کار: مطالعه مروری با استفاده از منابع منتشر شده در زمینه آناتومی ستون مهره در گوشتخواران در کتب ملی و بین المللینتایج: قسمت های کمی از ستون مهره در دام های کوچک قابل لمس هستند. تمام مراکز استخوان سازی معمولا طی سال اول پس از تولد در دام های کوچک بسته می شوند به غیر از مهره های ناحیه خاجی که با کمی تاخیر انجام می شود. مهره یازدهم سینه ای، مهره آنتی کلینال محسوب می شود و به خوبی در رادیوگراف قابل تشخیص است. در سطح شکمی برخی مهره های دمی در بسیاری از سگ ها و گربه ها کمان خونی وجود دارد. رباط طولی پشتی در ناحیه گردنی قوی است و از بیرون زدگی پشتی دیسک به داخل کانال مهره ای در این ناحیه جلوگیری می کند اما بیرون زدگی های پشتی-جانبی به طرف ریشه های عصب نخاعی می تواند روی دهد. حدودا 15 درصد از مشکلات دیسک های بین مهره ای در سگ در ناحیه گردنی روی می دهد. در مفاصل بین مهره ای سینه ای عقب تر و همچنین در مفاصل بین مهره ای کمری میزان مشکلات دیسک های بین مهره ای بیشتر است و به 85 درصد می رسد. انتهای طناب نخاعی در سگ مهره ششم یا هفتم کمری است. در سگ های با جثه بزرگ طناب نخاعی کمی جلوتر است. در گربه و برخی نژاد های کوچک سگ طناب نخاعی ممکن است تا S1 هم برسد. بیرون زدگی دیسک بین مهره ای در سگ های کوچک مشکلات بالینی بیشتری را به وجود می آورد.نتیجه گیری نهایی: در مقاله ی حاضــر ضمن بررسی آناتومی ستون مهره در دام های کوچک به بیان آناتومی کابردی برای استفاده در رادیولوژی و جراحی نیز پرداخته شد.  https://www.eltiamjournal.ir/article_234885.html زمینه و نوع مطالعه: بیماری دیسک بین‌مهره‌ای (Intervertebral Disc Disease - IVDD) یکی از شایع‌ترین اختلالات نورولوژیک در سگ‌ها، به‌ویژه نژادهای کوچک و کندرودیستروفیک است که با تغییرات دژنراتیو یا حاد در ساختمان دیسک همراه می‌شود. با توجه به اهمیت بالینی و اقتصادی این بیماری، درک عمیق‌تر تغییرات مولکولی، سلولی و آسیب‌شناختی آن در دهه‌های اخیر مورد توجه قرار گرفته است. مطالعه حاضر یک مقاله مروری است.هدف: هدف از این مطالعه، مرور جامع طیفی از یافته‌های علمی در زمینه مکانیسم‌های زیربنایی بیماری IVDD در سگ‌ها و تبیین نقش تغییرات مولکولی، سلولی و آسیب‌شناختی در بروز و پیشرفت این بیماری با تأکید بر منابع معتبر بین‌المللی است.روش کار: این پژوهش به‌صورت مروری با استفاده از مقالات نمایه‌شده در سال‌های 1998 تا 2025 در پایگاه‌های معتبر علمی و پژوهشی بین‌المللی انجام شد. از جمله معیارهای انتخاب منابع، جدید بودن، ارتباط مستقیم با پاتوفیزیولوژی IVDD و انتشار در مجلات معتبر بود.نتایج: مرور مطالعات نشان داد که عدم تعادل بین آنزیم‌های متالوپروتئیناز ماتریکس (MMPs) و مهارکننده‌های آن‌ها (TIMPs)، افزایش بیان سایتوکاین‌های التهابی نظیر TNF-α و IL-1β و کاهش سایتوکاین‌های ضدالتهابی مانند IL-10 از عوامل کلیدی در تخریب ماتریکس خارج‌سلولی دیسک محسوب می‌شوند. در سطح سلولی، آپوپتوز سلول‌های نوکلئوس پالپوزوس، تغییر فنوتیپی آنها به سلول‌های شبه‌کندروسیت و نفوذ سلول‌های ایمنی در بافت دیسک از رخدادهای مهم هستند. تغییرات آسیب‌شناختی شامل فیبروزه‌شدن و کلسیفیکاسیون دیسک، پارگی آنولوس فیبروزوس، بیرون‌زدگی دیسک و فشردگی نخاع است که منجر به علائم بالینی متنوع از درد تا فلجی می‌شود. یافته‌های هیستوپاتولوژیک نیز شامل نکروز، التهاب مزمن و تخریب ساختار طبیعی دیسک است.نتیجه‌گیری نهایی: بررسی تغییرات مولکولی، سلولی و آسیب‌شناختی در IVDD می‌تواند به درک بهتر پاتوفیزیولوژی این بیماری در سگ‌ها کمک کرده و زمینه را برای توسعه روش‌های نوین درمانی و پیشگیرانه فراهم سازد. ارتقاء سطح آگاهی دامپزشکان و پژوهشگران در این حوزه، گامی مؤثر در بهبود کیفیت زندگی بیماران مبتلا خواهد بود. https://www.eltiamjournal.ir/article_234886.html زمینه و نوع مطالعه: یکی از مهم‌ترین و چالش‌برانگیزترین جنبه‌های بیهوشی عصبی در دامپزشکی، مدیریت بیهوشی و درد، در حیوانات کاندید جراحی ستون مهره‌ها است که با وجود پیشرفت در روش‌های جراحی، گزینه‌های دارویی و رویکردهای پایش فیزیولوژی، بسیاری از بیماران همچنان در معرض عوارض ناشی از آن قرار دارند. هدف: بررسی اجمالی ملاحظات مربوط به بیهوشی و بی‌دردی در حیوانات کاندید جراحی ستون مهره‌ها صورت گرفته است.روش کار: مروری بر منابع مربوط به مدیریت بیهوشی و بی‌دردی در جراحی‌های عصبینتایج: بیهوشی عصبی در دامپزشکی، به‌ویژه در دامهای کوچک، نقش حیاتی را در تضمین ایمنی، به حداقل رساندن عوارض و موفقیت نتایج عملکردی بعد از جراحی ‌ایفا می‌کند. حفظ عملکرد عصبی، پایدار نگه‌داشتن فشار خون، اکسیژن‌رسانی مناسب، و پیشگیری از آسیب‌های ثانویه از جمله اهداف اصلی بیهوشی در این حوزه هستند. انتخاب مناسب داروهای بیهوشی و بی‌دردی، درک دقیق از فیزیولوژی سیستم عصبی مرکزی و محیطی، شناخت اثرات دارویی بر جریان خون نخاع، مایع مغزی-نخاعی (CSF) و سد خونی-مغزی (BBB)، و به ویژه برقراری تعادل میان آرام بخشی و بی دردی موثر با حفظ عملکرد عصبی و کاهش عوارض سیستمیک از اصول کلیدی این مدیریت، محسوب می‌شوند.رویکرد مؤثر در این زمینه، نیازمند برنامه‌ریزی بیهوشی و بی‌دردی به‌صورت چندوجهی و متناسب با وضعیت هر بیمار است. استفاده از روش‌های مانیتورینگ پیشرفته و استراتژی‌های مدیریت درد از جمله داروهای مخدر، داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی و بلوک‌های عصبی منطقه‌ای، در چارچوب رویکرد چندوجهی قرار می‌گیرد.نتیجه‌گیری نهایی: در نهایت، موفقیت در مدیریت بیهوشی و درد در جراحی‌های ستون مهره‌ها مبتنی بر درک عمیق از پاتوفیزیولوژی سیستم عصبی و تعامل مستمر بین تیم‌های بیهوشی، جراحی و مراقبت‌های بعد از عمل است تا با پیشگیری از تشدید اختلالات عصبی در همه‌ی مراحل درمان، روند بهبودی را تسهیل نماید. https://www.eltiamjournal.ir/article_234823.html زمینه و نوع مطالعه: بیماری‌های دیسک بین‌مهره‌ای از شایع‌ترین اختلالات عصبی در حیوانات کوچک، به‌ویژه سگ‌ها بوده و از دلایل اصلی درد و اختلال عملکرد عصبی محسوب می‌شوند. این مقاله یک مطالعه مروری است که رهیافت‌های مختلف جراحی برای درمان این بیماری‌ها را بررسی می‌کند.هدف: بررسی و معرفی رهیافت‌های جراحی در درمان بیماری های دیسک بین مهره‌ای در نواحی گردنی و سینه‌ای- کمری حیوانات کوچک و تحلیل مزایا، محدودیت‌ها و چالش‌های هر روش.روش کار: این مطالعه به صورت مروری انجام شده و بر پایه بررسی منابع معتبر بین‌المللی شامل مقالات علمی و کتب تخصصی جراحی دامپزشکی در زمینه رهیافت‌های جراحی بیماری های دیسک بین مهره‌ای در حیوانات کوچک و تجربیات نویسندگان مقاله است. نتایج: بیماری های دیسک بین‌مهره‌ای در اثر دژنراسیون دیسک و پارگی یا فتق آن ایجاد می‌شود و با فشردگی طناب نخاعی و ریشه‌های عصبی همراه است که می‌تواند علائمی چون درد، آتاکسی، فلجی و اختلال در کنترل اسفنکترها را به دنبال داشته و کیفیت زندگی حیوان را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. مدیریت این بیماری بر اساس شدت ضایعه و پاسخ به درمان محافظه‌کارانه، می‌تواند غیرجراحی یا جراحی باشد که در موارد شدید، مداخله جراحی ضرورت می‌یابد. در ناحیه گردنی، رهیافت ونترال اسلات به عنوان تکنیک اصلی برای رفع فشار از روی طناب نخاعی مورد استفاده قرار می گیرد. در حالی‌که در نواحی سینه‌ای–کمری رهیافت هایی مانند همی‌لامینکتومی، دورسال لامینکتومی و کورپکتومی به کار برده می شوند. انتخاب مناسب‌ترین روش جراحی به محل ضایعه، شدت علائم و شرایط عمومی بیمار بستگی دارد و در صورت مداخله به‌موقع و صحیح، نتایج جراحی اغلب موفقیت‌آمیز بوده و در بسیاری از موارد به بهبودی کامل عملکرد عصبی منجر می‌شود.نتیجه گیری نهایی: در این مقاله رهیافت های جراحی در درمان بیماری‌های دیسک بین مهره‌ای در نواحی گردنی و سینه ای - کمری  مورد بررسی قرار گرفته است. رهیافت‌های جراحی برای درمان بیماری های دیسک بین مهره‌ای  در حیوانات کوچک ابزار مهمی در مدیریت این بیماری به شمار می‌روند. انتخاب صحیح تکنیک و توجه به جزئیات فنی می‌تواند خطرات و عوارض حین و پس از جراحی را کاهش داده و پیش‌آگهی را بهبود بخشد. ونترال اسلات، روش استاندارد در ضایعات گردنی، و همی لامینکتومی،  دورسال لامینکتومی و کورپکتومی  از متداولترین رهیافت‌ها در ناحیه سینه‌ای-کمری هستند که در این مقاله به تفضیل به آنها پرداخته شده است. موفقیت این روش‌ها به تشخیص دقیق، تجهیزات مناسب و تجربه جراح وابسته است. فنستریشن نیز به‌عنوان روشی کم‌تهاجمی‌تر، می‌تواند در هر سه ناحیه گردنی، سینه‌ای و کمری بسته به نوع و محل ضایعه به‌طور مؤثر مورد استفاده قرار گیرد. https://www.eltiamjournal.ir/article_230079.html زمینه و نوع مطالعه: آسیب‌های ستون فقرات در حیوانات کوچک به‌ویژه در سگ‌ها، یکی از شایع‌ترین و پیچیده‌ترین چالش‌ها در دامپزشکی تخصصی به شمار می‌آیند. این آسیب‌ها اغلب در اثر تصادف، سقوط یا گازگرفتگی ایجاد شده و به دلیل ریسک بالای بی‌ثباتی مکانیکی و ضایعات عصبی، نیازمند رویکردی دقیق، سیستماتیک و جراحی هستند. هدف: هدف از این مقاله، معرفی و مقایسه دقیق روش‌های جراحی پایدارسازی ستون فقرات در حیوانات کوچک، با تمرکز بر نواحی گردنی، سینه‌ای، کمری و کمری–خاجی و ارائه راهنمایی بالینی برای انتخاب مناسب‌ترین روش در شرایط مختلف بالینی است.روش کار: در این مطالعه مروری، اطلاعات برگرفته از منابع علمی معتبر و تجارب بالینی، پیرامون ارزیابی آسیب‌های ستون مهره‌ای با استفاده از مدل سه‌کمپارتمانی، برنامه‌ریزی قبل از عمل با تکیه بر تصویربرداری پیشرفته (سی‌تی اسکن و ام‌آرآی)، روش‌های جااندازی و تکنیک‌های جراحی شامل استفاده از پین/ پیچ‌ بههمراه پلی‌متیل متاکریلات، پلیت‌های قفل‌شونده مثل Locking Compression Plate (LCP) و String of Pearl (SOP)، پیچ‌های ترانس‌آرتیکولار و سایر تکنیک‌های دیگر گردآوری و تحلیل شده‌اند.نتایج: یافته‌ها نشان می‌دهند که انتخاب صحیح تکنیک تثبیت بر اساس ناحیه آسیب‌دیده، وضعیت عصبی بیمار، ویژگی‌های آناتومیکی مهره‌ها و ابزارهای در دسترس جراح، نقش حیاتی در جلوگیری از عوارض بعد از عمل، حفظ عملکرد نخاعی و تسریع روند بهبودی دارد. روش‌هایی مانند استفاده از پیچ‌های تک‌کورتکسی همراه با پلی‌متیل‌متاکریلات یا پلیت‌های قفل‌شونده، نسبت به تکنیک‌های قدیمی‌تر، ایمنی و پایداری بیشتری فراهم می‌کنند.نتیجه‌گیری کلی: مدیریت موفق آسیب‌های ستون فقرات در حیوانات کوچک نیازمند ارزیابی دقیق، تصویربرداری هدفمند، انتخاب تکنیک جراحی مناسب و مراقبت‌های پس از عمل است. مقاله حاضر با مرور جامع تکنیک‌های تثبیت ستون مهره، راهنمایی عملی برای تصمیم‌گیری بالینی ارائه می‌دهد. https://www.eltiamjournal.ir/article_234821.html زمینه و نوع مطالعه: اختلالات ستون مهره‌ از مشکلات شایع در حیوانات کوچک (به‌ویژه سگ‌ها و گربه‌ها) محسوب می‌شوند که با تأثیر بر تحرک و کیفیت زندگی، نیازمند مدیریت بالینی مؤثر و در برخی موارد فوری هستند. این مقاله یک مقاله مروری است.هدف: بررسی روش‌های نوین در تشخیص و درمان اختلالات ستون مهره‌ها در حیوانات کوچک.روش کار: در این مرور، روش‌های نوین تشخیصی و درمانی بر اساس شواهد و مطالعات منتشرشده گردآوری و تحلیل شده است.نتایج: روش‌های جراحی سنتی مانند لامینکتومی و همی‌لامینکتومی اگرچه در کاهش علائم نورولوژیک مؤثرند، اما با معایب قابل توجهی از جمله تهاجم وسیع به بافت نرم، خطر عفونت، خونریزی، آسیب عصبی ثانویه، دوره نقاهت طولانی و هزینه‌های بالا همراه بوده‌اند. پیشرفت‌های نوین تشخیصی مانند تصویربرداری سی‌تی‌اسکن (با دقت بالا در آسیب‌های استخوانی) و ام‌آر‌آی (برتر در ارزیابی بافت‌های نرم و نخاع) امکان ارزیابی دقیق‌تر و برنامه‌ریزی درمانی هدفمند مشکلات ستون مهره را فراهم کرده‌اند. در حوزه درمان، جراحی کم‌تهاجمی ستون مهره با بهره‌گیری از برش‌های کوچک و ابزارهای اندوسکوپیک، مزایایی شامل کاهش آسیب بافتی، خونریزی کمتر، درد پس از عمل محدودتر و نقاهت کوتاه‌تر را فراهم می آورد. فناوری چاپ سه‌بعدی، دقت جایگذاری پروتز ها را افزایش داده و کارگذاری دیسک مصنوعی به‌عنوان جایگزینی برای فیوژن سنتی، با حفظ حرکت سگمنتال و پیشگیری از دژنراسیون مهره‌های مجاور، نتایج عملکردی بهتری در نژادهای مستعد ایجاد می‌کند. درمان‌های بازسازی‌کننده نظیر استفاده از سلول‌های بنیادی و پلاسمای غنی از پلاکت، همراه با روش‌های مکمل مانند فیزیوتراپی و اوزون‌درمانی، رویکردی جامع‌تر را شکل می‌دهند.نتیجه‌گیری نهایی: روش‌های نوین، گزینه‌های درمانی مؤثرتر و کم‌تهاجم‌تری را فراهم می‌کنند. با این حال، چالش‌هایی شامل هزینه بالای تجهیزات، نیاز به آموزش تخصصی و لزوم استانداردسازی پروتکل‌ها نیازمند توجه آینده است.  https://www.eltiamjournal.ir/article_234820.html زمینه: در زمینه بیماری‌های اعصاب دامپزشکی حیوانات کوچک، جراحی ستون فقرات یک مداخله حیاتی است که برای درمان انواع مختلفی از شرایط، از جمله تروماهای ستون فقرات، بیماری دیسک بین‌مهره‌ای (IVDD)، نئوپلازی و ناهنجاری‌های مادرزادی انجام می‌شود. مشکلات و عوارض عصبی، عفونی، مکانیکی و سیستمیک بخشی از این فرآیند هستند و می‌توانند بر توانبخشی و کیفیت زندگی بیمار تأثیر بگذارند.هدف: هدف این مرور ارائه یک فهرست جامع از خطرات مرتبط با جراحی ستون فقرات در حیوانات کوچک، رتبه‌بندی آن‌ها بر اساس شدت، ارزیابی پیش‌آگهی آن‌ها و پوشش روش‌های پیشگیری و مدیریت این خطرات بر اساس اطلاعات موجود است.روش کار: این مقاله، داده‌های حاصل از مطالعات دامپزشکی گذشته‌نگر و آینده‌نگر، گزارش‌های نتایج جراحی، و تحلیل‌های موردی بالینی را ادغام می‌کند. انواع مختلفی از عوارض می‌توانند در زمان‌های مختلف در طول این روش بروز کنند و می‌توان آن ها را به عنوان عوارض عصبی، عفونی، مکانیکی/ ساختاری یا سیستمیک طبقه‌بندی کرد. این مطالعه شامل تکنیک‌های مدیریتی، روش‌های تشخیصی و اقدامات پیشگیرانه می‌باشد.نتایج: شایع‌ترین عوارض جانبی شامل کاهش عملکرد عصبی ، عفونت در محل جراحی ، ذات‌الریه ناشی از آسپیراسیون و مشکلات مربوط به ایمپلنت هستند. وضعیت عصبی بیمار قبل از جراحی، از جمله وجود حس درد عمقی و زمان‌بندی مداخله جراحی از عوامل مهم پیش‌آگهی هستند. کاهش عوارض و بهبود نتایج هر دو به وسیله تصویربرداری پیشرفته، فیزیوتراپی زودهنگام، روش‌های جراحی استریل و نظارت پس از عمل قابل حصول است.نتیجه‌گیری نهایی: برای بهبود نتایج جراحی در جراحی ستون فقرات حیوانات کوچک، یک رویکرد پیشگیرانه و بین‌رشته‌ای ضروری است. کلید کاهش مشکلات و افزایش شانس بهبودی، اجرای مداخلات متناسب است که بر اساس تشخیص دقیق و سریع، مراقبت کامل در دوره قبل و بعد از عمل و برنامه‌ریزی بلندمدت توانبخشی قابل دستیابی است. https://www.eltiamjournal.ir/article_234818.html زمینه و نوع مطالعه: ناهنجاری‌های مادرزادی مهره‌ای، به‌ویژه نیم مهره ها (Hemi-vertebrae)، در نژادهای سگ با دم حلقه ای مانند بولداگ فرانسوی، بولداگ انگلیسی و پاگ شایع هستند. گزارش‌ها حاکی از وجود نیم مهره در مهره های سینه ای در بیش از 93 درصد از بولداگ‌های فرانسوی البته بدون علائم عصبی می‌باشد. این ناهنجاری‌ها می‌توانند باعث میلوپاتی شوند که به‌صورت آتاکسی، فلجی (Paresis)، بی‌اختیاری ادرار و/یا مدفوع ظاهر شده و اغلب در سال اول زندگی بروز پیدا می کنند. با اینکه بسیاری از موارد فاقد علامت بالینی هستند، قوز به سمت پشت (Kyphosis) شدید، می تواند منجر به نقص‌های شود که نیاز به تشخیص و درمان پیشرفته دارد.هدف: ارزیابی روش‌های تشخیصی، تکنیک‌های جراحی و پیامدهای درمانی ناهنجاری‌های مادرزادی مهره‌ای در حیوانات کوچک با تمرکز بر روش‌های پایدارسازی و تأثیر آن‌ها بر بهبود بالینی و نیز بررسی راهکارهای آینده برای کاهش بروز این بیماری.روش کار: مطالعه مروری با استفاده از منابع منتشر شده در زمینه ناهنجاری‌های مهره‌ای در مجلات و همایش‌های معتبر ملی و بین‌المللی.نتایج: سی‌تی‌اسکن و MRI ابزارهای کلیدی در ارزیابی کامل پیش‌از‌عمل هستند؛ سی‌تی‌اسکن در ارزیابی ناهنجاری‌های استخوانی و MRI در بررسی نخاع برتری دارند. درمان دارویی در بیشتر موارد منجر به نتایج ضعیف در بلندمدت و پیشرفت علائم عصبی می شود. پایدارسازی جراحی، همراه با یا بدون رفع فشار، در اکثر سگ‌ها باعث بهبود علائم بالینی می شود.  با استفاده از تکنیک‌های نظیر فیوژن زیستی، بیمارانی با عدم توانایی در گام گیری، قادرند بدون نیاز به پروتز های فلزی به حرکت برگردند. زاویه کاب بیش از ۳۵ درجه، برای وجود علائم عصبی دارای ارزش پیش‌بینی‌کننده‌ مثبت 75% می‌باشد. اصلاح نژاد انتخابی و غربالگری زودهنگام به‌عنوان راهکارهایی برای کاهش بروز ناهنجاری پیشنهاد شده است.نتیجه‌گیری نهایی: پایدارسازی ستون مهره از طریق جراحی بهترین گزینه‌ی درمانی برای ناهنجاری‌های مادرزادی مهره‌ای در حیوانات کوچک است و نسبت به درمان دارویی نتایج بهتری در توقف یا معکوس کردن پیشرفت آسیب‌های عصبی دارد. تصویربرداری پیشرفته در برنامه‌ریزی جراحی ضروری است. در آینده نه چندان دور می‌توان با تمرکز بر تدوین نظام‌های استاندارد درجه‌بندی، اصلاح نژاد انتخابی و غربالگری رادیوگرافی زودهنگام منتظر  عدم شکل‌گیری و یا شدت بیماری بود. https://www.eltiamjournal.ir/article_234817.html زمینه و نوع مطالعه: نخاع محل شایعی برای تشکیل و گسترش توده‌های سرطانی در حیوانات به‌ویژه سگ‌ها نیست و تومورها بر اساس محل نسبت به نخاع و سخت‌شامه دسته‌بندی می‌شوند.هدف: بررسی چالش‌های تشخیصی و درمانی تومورهای نخاعی در سگ‌ها با تمرکز بر میزان بروز، انواع شایع، و روش‌های مداخله‌ای نوین و کارآمد.روش کار: استفاده از منابع منتشر شده در زمینه تومورهای نخاعی در حیوانات کوچک، معاینات بالینی دقیق، گزارش‌های آزمایشگاهی، و روش‌های تصویربرداری شامل رادیوگرافی، مایلوگرافی، سی‌تی‌اسکن و MRI به صورت جداگانه یا ترکیبی، با توجه به نوع، محل، و ویژگی‌های بالینی تومور.نتایج: تومورهای بیرون از سخت‌شامه شایع‌تر بوده و حدود ۵۰ درصد از کل موارد را تشکیل می‌دهند. حدود ۹۰ درصد تومورهای نخاعی در سگ‌های نژاد بزرگ و حدود ۲۸ درصد در سگ‌های کوچک‌تر از سه سال رخ می‌دهد. مننژیوم شایع‌ترین نوع تومور نخاعی در سگ‌ها است. علائم بالینی عمدتاً به محل توده بستگی دارند و افتراق آن از سایر علل مایلوپاتی‌ها اغلب دشوار است. پس از تشخیص نهایی، درمان‌های جراحی، شیمی‌درمانی و پرتودهی می‌توانند بسته به شرایط بیمار به کار روند. چالش‌های تشخیصی و درمانی شامل دشواری در تشخیص‌های تفریقی، تشابه ضایعات توموری و غیرتوموری در تصویربرداری، محدودیت‌های درمانی، نیاز به مدیریت مخاطرات، ارزیابی پیش‌آگهی دقیق، و توان‌بخشی مؤثر پس از جراحی است.نتیجه‌گیری نهایی: تومورهای نخاعی سگ‌ها با توجه به نوع، محل و ویژگی‌های بیمار نیازمند رویکرد تشخیصی و درمانی چندوجهی هستند و موفقیت درمان به ترکیب دقیق روش‌های تصویربرداری، انتخاب رویکرد درمانی مناسب و مدیریت پس از عمل و پیگیری بالینی مستمر و هدفمند بستگی دارد و در نهایت سبب بهبود عملکرد سیستم عصبی حیوان می‌شود. https://www.eltiamjournal.ir/article_230081.html زمینه و نوع مطالعه: کدورت قرنیه یکی از دلایل اصلی کاهش بینایی ناشی از زخم و تروما در انسان‌ها و حیوانات محسوب می‌شود. درمان انواعی از این کدورت‌ها با داروهای مختلفی از جمله کورتیکواستروئیدها تاحدودی ممکن است زیرا این دسته داروها به کاهش فیبروز کمک می‌کنند، اما خطر افزایش فشار داخل چشمی (intra ocular pressure) را نیز به همراه دارند. در مطالعات جدید دیده شده است که لوزارتان، به‌عنوان آنتاگونیست آنژیوتانسین II و مهارکننده‌ی مسیر  TGF βدارای پتانسیل ضدفیبروتیک موضعی است؛ اما اطلاعات محدودی در مورد تأثیر آن بر تغییرات فشار داخل چشمی در مدل‌های حیوانی موجود می‌باشد. این مطالعه تجربی، کنترل‌شده و تصادفی، ایمنی اثرات موضعی لوزارتان و بتامتازون بر فشار داخل چشمی را ارزیابی کرده است.هدف: بررسی تأثیر قطره‌های موضعی لوزارتان، بتامتازون و ترکیب آن‌ها بر فشار داخل چشمی در مدل رت مبتلا به پارگی نیم‌ضخامت قرنیه طی دوره درمانی چهار هفته‌ای.روش کار: بیست و چهار رت بالغ نر ویستار به‌طور تصادفی در چهار گروه شش‌تایی تقسیم شدند: گروه کنترل منفی ، قطره چشمی لوزارتان 08/0%، قطره چشمی بتامتازون 01/0% و ترکیبی (لوزارتان + بتامتازون). زخم نیم‌ضخامت قرنیه در روز صفر ایجاد شد و درمان‌ها از روز پنجم آغاز گردید. روزانه شش نوبت، یک قطره در چشم راست به‌مدت چهار هفته تجویز شد. پس از یک ماه، فشار داخل چشمی هر دو چشم با دستگاه تونومتر در سه نوبت شش‌تایی (در مجموع میانگین هجده خوانش برای هر چشم) اندازه‌گیری شد. داده‌ها به‌صورت میانه (چارک اول-چارک سوم) گزارش شده و تحلیل آماری برای مقایسه بین گروه‌ها و بین دو چشم در هر گروه انجام شد.نتایج: مقایسه‌ی فشار داخل چشمی در گروه‌های لوزارتان، بتامتازون، ترکیبی و کنترل تفاوت معناداری نشان نداد (05/0p>). همچنین، تفاوت معناداری بین چشم درمان‌شده (راست) و چشم فاقد عارضه (چپ) در هیچ‌کدام از گروه‌ها مشاهده نشد  (05/0p>).نتیجه‌گیری نهایی: این مطالعه نشان داد که یک ماه استفاده از قطره‌های موضعی لوزارتان، بتامتازون و ترکیب آن‌ها به منظور ترمیم کدورت ناشی از آسیب نیم‌ضخامت قرنیه در رت، از نظر فشار داخل چشمی تفاوتی ندارد. https://www.eltiamjournal.ir/article_234816.html زمینه و نوع مطالعه: ترمیم زخم‌های پوستی، به‌ویژه زخم‌های عفونی، از چالش‌های مهم پزشکی است و نیازمند درمان‌های مؤثر و کم‌عارضه می‌باشد. گیاهان دارویی به دلیل داشتن خواص آنتی‌اکسیدانی، ضدباکتریایی و ضدالتهابی، به‌عنوان گزینه‌های امیدبخش مطرح شده‌اند. هدف: این مطالعه با هدف بررسی اثرات ضدالتهابی و ضدمیکروبی عصاره متانولی جعفری (Petroselinum sativum) بر ترمیم زخم‌های عفونی ناشی از استافیلوکوکوس اورئوس (Staphylococcus aureus)  در موش صحرایی انجام شد.روش کار: در این مطالعه، ۶۰ موش صحرایی ماده بالغ به‌طور تصادفی به چهار گروه ۱۵‌تایی شامل: گروه جعفری (پماد ۱۰٪ عصاره متانولی جعفری)، گروه نیتروفورازون (کنترل مثبت)، گروه اوسرین (پماد پایه) و گروه کنترل (بدون درمان) تقسیم شدند. پس از بیهوشی با کتامین–زایلازین، ناحیه پشتی تراشیده و برشی به قطر 5/1 سانتی‌متر تا لایه عضله ایجاد و با ۱ میلی‌لیتر از باکتری استافیلوکوکوس اورئوس عفونی شد. تیمار زخم‌ها به مدت ۲۱ روز انجام گردید. ارزیابی‌ها در روزهای ۷، ۱۴ و ۲۱ شامل: آزمون ضدباکتریایی (MIC)، سنجش فعالیت آنتی‌اکسیدانی به روش DPPH و محاسبه IC₅₀، سنجش استرس اکسیداتیو با اندازه‌گیری MDA سرم آزمون (TBARS) ، بررسی هیستوپاتولوژیک (اپیتلیزاسیون، التهاب، بلوغ کلاژن، تعداد فیبروبلاست‌ها، آنژیوژنز)، و ارزیابی ماکروسکوپی درصد جمع‌شدگی زخم با عکسبرداری دیجیتال و نرم‌افزار ImageJ بود.نتایج: حداقل غلظت مهارکنندگی رشد باکتری (MIC) عصاره جعفری ۱۲ میلی‌گرم در میلی‌لیتر و غلظت مهار ۵۰ درصدی رادیکال‌های آزاد (IC₅₀) آن 25/37 میلی‌گرم در میلی‌لیتر بود. آزمون تیوباربیتوریک اسید (TBARS) نشان داد که سطح مالون‌دی‌آلدهید در گروه جعفری به‌طور معنی‌داری کمتر از گروه‌های اوسرین و کنترل بود (به‌ترتیب ۱۲۸۹±19519 و ۱۸۹۵۹ 1064± نانوگرم/میلی‌لیتر در برابر ±۸۰۷۶۹ 3251 در کنترل، ۲.۷۱). ارزیابی هیستوپاتولوژیک حاکی از بیشترین درصد اپیتلیزاسیون،کمترین التهاب، بالاترین بلوغ رشته‌های کلاژن و افزایش معنی دار آنژیوژنز در  روز چهاردهم در گروه جعفری نسبت به سایر گروه ها بود. نتایج ماکروسکوپی نیز حاکی از بالاترین درصد جمع‌شدگی زخم در گروه جعفری بود.نتیجه گیری: عصاره متانولی جعفری با برخورداری از خواص آنتی‌اکسیدانی، ضدالتهابی و ضدباکتریایی، موجب تسریع بهبود زخم‌های عفونی و بهبود کیفیت ترمیم بافت در مدل حیوانی گردید و می‌تواند به‌عنوان گزینه‌ای طبیعی و کم‌عارضه در درمان این نوع زخم‌ها مطرح شود. https://www.eltiamjournal.ir/article_222380.html زمینه مطالعه: کنترل عفونت و بهبود روند ترمیم زخم از اهمیت بالایی برخوردار است. بزاق زالو دارای خواص ضدالتهابی، ضدمیکروبی و ترمیمی می‌باشد به‌همین سبب می‌تواند جایگزین مناسبی برای آنتی‌بیوتیک‌های رایجی باشد که بسیاری از باکتری‌ها به آن‌ها مقاوم هستند. هدف: هدف از این مطالعه بررسی اثر بزاق زالو بر روند ترمیم زخم پوستی باز عفونی‌شده   به‌وسیله باکتری پروتئوس میرابیلیس به‌کمک بررسی تغییرات هیستوپاتولوژی و میکروبیولوژی می‌باشد. روش کار: پس از تهیه بزاق زالو، پماد زالو پنج درصد (۹۵ گرم اوسرین، ۵ گرم بزاق زالو) ساخته شد و ۶۰ سر رت نر نژاد ویستار تهیه و به ۴ گروه تقسیم شدند. در پوست ناحیه بین دو کتف هر رت، زخمی به قطر ۵/۱‌سانتی‌متر به‌وسیله پانچ بیوپسی ایجاد و سپس با تلقیح میزان cfu ۱۰۶ از باکتری، عفونی گردید. سپس گروه‌ها به صورت جداگانه تحت درمان با پماد جنتامایسین، اوسرین و پماد زالو قرار گرفتند و یک گروه به عنوان گروه کنترل، هیچ دارویی دریافت نکرد. پماد‌ها  یک روز درمیان تا 21 روز تجدید شدند. به منظور بررسی‌های میکروبی و هیستوپاتولوژی در هر در روزهای 7، 14 و 21، 5 سر رت به صورت تصادفی جدا گردید و  پس از آرام‌کشی، نمونه پوستی به صورت استریل اخذ گردید و21از ۵ رت به صورت تصادفی پس از آرام‌کشی، نمونه استریل اخذ‌گردید. نتایج: در بررسی میکروبی تعداد تام باکتری‌ها در طول21روز، در گروه درمان شده با بزاق زالو کمتر از سایر گروه‌ها بود که با گروه کنترل اختلاف معنادار داشت و به صورت قابل توجهی  تعداد باکتری‌ها در گروه درمان‌شده با بزاق زالو در روز هفت با سایر گروه‌ها معنادار بود. در بررسی مقاطع پاتولوژی از جمله بررسی کلاژن، اپیتلیزاسیون، تراکم فیبروبلاست و میزان التهاب و انژیوژنز  اختلاف معنادار مشخصی در گروه درمانی با بزاق زالو با کنترل در کنترل التهاب و اپیتلیزاسیون و تولید کلاژن  وجود داشت و بین گروه زالو و جنتامایسین در اکثر پارامتر‌ها بجز فاکتور اپیتلیزاسون که دارای اختلاف معنادار در روز 21 درمان بود، اختلاف معناداری مشاهده نشد. نتیجه گیری نهایی: یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد، بزاق زالو باعث ساخت کلاژن و افزایش سرعت روند اپیتلیزاسیون شده. همچنین، با‌توجه به خواص ضدمیکروبی آن، بزاق زالو می‌تواند تا حدی در کنترل طولانی مدت جمعیت باکتریایی پروتئوس میرابیلیس کمک‌کننده‌ باشد و جایگیزین مناسبی برای آنتی‌بیوتیک در مصرف کوتاه مدت باشد. هدف از انجام این تحقیق بررسی تاثیر بزاق زالو در کنترل التهاب و تسریع روند ترمیم در زخمهای عفونی با باکتری پروتئوس میرابیلیس بوده که با توجه به بحث مقاومت آنتی‌بیوتیکی مطرح‌شده در مورد این باکتری، می‌توان از بزاق زالو در کنار آنتی‌بیوتیک مناسب جهت کنترل و تسریع روند زخم‌های عفونی‌ به خصوص زخم‌های عفونی شده با پروتئوس میرابیلیس استفاده کرد. https://www.eltiamjournal.ir/article_239270.html زمینه و نوع مطالعه: لنگش یکی از مهم‌ترین مشکلات بهداشتی و اقتصادی در گاوهای شیری است که با کاهش رفاه حیوان، افت تولید شیر و افزایش حذف دام همراه می‌باشد. این مطالعه مروری (Review Study) با هدف بررسی نقش روش‌های تصویربرداری در تشخیص افتراقی، پایش درمان و پیشگیری از لنگش انجام شد.هدف: هدف اصلی، تحلیل توانمندی‌ها و محدودیت‌های روش‌های مختلف تصویربرداری شامل رادیوگرافی (X-ray)، اولتراسونوگرافی (Ultrasonography)، توموگرافی کامپیوتری (Computed Tomography; CT)، تصویربرداری تشدید مغناطیسی (Magnetic Resonance Imaging; MRI) و ترموگرافی فروسرخ (Infrared Thermography; IRT) در شناسایی ضایعات استخوانی و بافت نرم مرتبط با لنگش بود.روش کار: این مقاله با مرور نظام‌مند منابع علمی منتشرشده بین سال‌های ۱۹۸۰ تا ۲۰۲۵، یافته‌های کلیدی در زمینه کاربرد تصویربرداری در دامپزشکی را گردآوری و تحلیل کرد. تمرکز بر مطالعاتی بود که به ارزیابی دقت تشخیصی، قابلیت پایش درمان و امکان استفاده در شرایط مزرعه پرداخته بودند.نتایج: اولتراسونوگرافی به دلیل قابلیت استفاده در مزرعه و ارزیابی بافت‌های نرم، به‌عنوان کارآمدترین روش عملی (نسبت کارایی به هزینه (Cost–Effectiveness Ratio) 0.85) شناخته شد. این روش در تشخیص آرتریت سپتیک حساسیت ۰.۹۷ را نشان داد. رادیوگرافی در تشخیص شکستگی‌های فالانژیال و ضایعات مزمن استخوانی نقش اصلی خود را حفظ کرد. ترموگرافی فروسرخ (IRT) به‌عنوان یک ابزار غربالگری غیرتهاجمی و سریع، قادر به تشخیص التهاب (افزایش دمای سطح سم تا حدود 34.5°C) با حساسیت ۸۰٪ و ویژگی ۹۲.۴٪ بود. روش‌های پیشرفته‌تر CT و MRI بیشترین دقت (۹۵٪ تا ۹۸٪) را در جزئیات ساختاری استخوان و بافت نرم ارائه دادند ، اما استفاده گسترده آن‌ها محدود به موارد پیچیده و پژوهشی است. همچنین، کاهش ضخامت بالشتک انگشتی در اولتراسونوگرافی و MRI با BCS پایین و افزایش ضایعات استخوانی در رادیوگرافی با LS بالا همبستگی معنی‌داری داشت.نتیجه‌گیری نهایی: ادغام چندین روش تصویربرداری می‌تواند دقت تشخیص و پیش‌آگهی لنگش را به‌طور چشمگیری افزایش دهد. استفاده از فناوری‌های نوین مانند هوش مصنوعی در تحلیل تصاویر، آینده‌ای روشن برای پایش خودکار و پیشگیرانه سلامت گاوهای شیری ترسیم می‌کند. https://www.eltiamjournal.ir/article_241781.html زمینه و نوع مطالعه: لنگش یکی از شایع‌ترین مشکلات گاوهای شیری است که بخش عمده‌ای از آن ناشی از جراحات بافت شاخی سم می‌باشد. این مطالعه یک مقاله مروری در زمینه نقش تغذیه در سلامت بافت شاخی گاو است.هدف: هدف این مقاله، بررسی نقش عوامل تغذیه‌ای و متابولیکی در پیشگیری از جراحات بافت شاخی و لنگش در گاوهای شیری است. روش کار: این مطالعه به صورت مروری نظام‌مند بر منابع علمی منتشر شده در مجلات معتبر داخلی و خارجی در زمینه ارتباط تغذیه و سلامت سم انجام شده است.نتایج: بررسی پژوهش‌ها نشان می‌دهد عدم تعادل در کربوهیدرات‌های قابل‌تخمیر سریع و فیبر مؤثر فیزیکی موجب بروز اسیدوز تحت‌حاد شکمبه‌ای (Subacute Ruminal Acidosis; SARA) شده و از طریق ایجاد اختلالات عروقی در بافت کوریوم، التهاب سیستمیک و اختلال در فرآیند کراتین‌سازی، منجر به تولید بافت شاخی ضعیف و مستعد جراحات می‌شود. همچنین، تأمین ناکافی ریزمغذی‌هایی نظیر بیوتین، روی، مس، منگنز و اسیدهای آمینه گوگرددار (متیونین و سیستئین) با کاهش کیفیت بافت شاخی، افزایش شکنندگی و بروز ضایعاتی نظیر زخم کف سم، بیماری خط سفید و خونریزی‌های کف سم همراه است. دوره انتقال به‌عنوان بحرانی‌ترین مرحله چرخه تولید گاو شیری شناخته می‌شود که در آن تعادل منفی انرژی، هیپوکلسمی، تغییرات هورمونی و تغییر ناگهانی جیره موجب تشدید اثرات منفی تغذیه‌ای بر سلامت سم می‌گردد.. نتیجه‌گیری نهایی: مدیریت تغذیه‌ای هدفمند با تمرکز بر حفظ پایداری محیط شکمبه، پیشگیری از بروز SARA و تأمین مداوم مواد مغذی کلیدی برای سنتز کراتین، نقش اساسی در حفظ سلامت سم و کاهش بروز لنگش دارد. اتخاذ راهبردهای تغذیه‌ای مناسب به‌ویژه در دوره انتقال می‌تواند به بهبود رفاه دام، افزایش عملکرد تولیدی و کاهش خسارات اقتصادی در گله‌های شیری منجر شود. https://www.eltiamjournal.ir/article_242415.html زمینه:ضایعات بافت شاخی انگشتی (CHL) از شایع‌ترین و پرهزینه‌ترین علل لنگش در گاوهای شیری هستند که شامل زخم کف، بیماری خط سفید، هموراژی کف و ضایعات غیرقابل‌التیام می‌شوند. این اختلالات حاصل برهم‌کنش پیچیده تنش‌های متابولیک، التهاب سیستمیک، فشارهای بیومکانیکی، عوامل میکروبی و اختلال در یکپارچگی بافت شاخی می‌باشند. افزون بر کاهش رفاه دام، CHL با کاهش تولید شیر، افت عملکرد تولیدمثلی، افزایش هزینه‌های درمانی و بالا رفتن نرخ حذف دام از گله همراه است؛ ازاین‌رو تشخیص زودهنگام و پایش مؤثر این ضایعات برای مدیریت درمانگاهی و پیشگیری در سطح گله اهمیت بالایی دارد.هدف:هدف این مقاله مروری، جمع‌بندی و تحلیل انتقادی شواهد موجود درباره بیومارکرهای کلینیکال‌پاتولوژی مرتبط با CHL و ارزیابی کاربرد آن‌ها در تشخیص زودهنگام، پایش روند بیماری و سنجش پاسخ به درمان است.روش کار:مطالعات منتشرشده درباره شاخص‌های بیوشیمیایی و متابولیک (NEFA، BHB، گلوکز، کلسترول، آنزیم‌های کبدی و پروتئین‌های فاز حاد)، پارامترهای هماتولوژیک، میانجی‌های التهابی، نشانگرهای مولکولی (سیتوکین‌ها، کموکاین‌ها، MMPها، ADAMTS و microRNAها)، یافته‌های میکروبی (گونه‌های Treponema و Fusobacterium)، شاخص‌های هورمونی استرس و نشانگرهای استرس اکسیداتیو به‌صورت نظام‌مند بررسی و تحلیل شدند.نتایج:شواهد نشان می‌دهد تغییر در شاخص‌های متابولیک، التهابی و اکسیداتیو اغلب پیش از بروز علائم آشکار لنگش قابل شناسایی است و بازتاب‌دهنده تعادل منفی انرژی، استرس کبدی، التهاب سیستمیک و بازآرایی ماتریکس خارج‌سلولی می‌باشد. پروتئین‌های فاز حاد با شدت ضایعات و پاسخ درمانی همبستگی دارند؛ بااین‌حال هیچ بیومارکر منفردی از حساسیت و ویژگی کافی برای تشخیص قطعی برخوردار نیست.نتیجه‌گیری نهایی:رویکرد چندنشانگری تلفیقی، چارچوبی جامع‌تر و دقیق‌تر برای تشخیص زودهنگام، پایش بیماری و ارزیابی اثربخشی درمان در مدیریت ضایعات بافت شاخی انگشتی در گاوهای شیری فراهم می‌کند.