دانشکده دامپزشکی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
چکیده
زمینه و نوع مطالعه: لنگش یکی از شایعترین مشکلات گاوهای شیری است که بخش عمدهای از آن ناشی از جراحات بافت شاخی سم میباشد. این مطالعه یک مقاله مروری در زمینه نقش تغذیه در سلامت بافت شاخی گاو است. هدف: هدف این مقاله، بررسی نقش عوامل تغذیهای و متابولیکی در پیشگیری از جراحات بافت شاخی و لنگش در گاوهای شیری است. روش کار: این مطالعه به صورت مروری نظاممند بر منابع علمی منتشر شده در مجلات معتبر داخلی و خارجی در زمینه ارتباط تغذیه و سلامت سم انجام شده است. نتایج: بررسی پژوهشها نشان میدهد عدم تعادل در کربوهیدراتهای قابلتخمیر سریع و فیبر مؤثر فیزیکی موجب بروز اسیدوز تحتحاد شکمبهای (Subacute Ruminal Acidosis; SARA) شده و از طریق ایجاد اختلالات عروقی در بافت کوریوم، التهاب سیستمیک و اختلال در فرآیند کراتینسازی، منجر به تولید بافت شاخی ضعیف و مستعد جراحات میشود. همچنین، تأمین ناکافی ریزمغذیهایی نظیر بیوتین، روی، مس، منگنز و اسیدهای آمینه گوگرددار (متیونین و سیستئین) با کاهش کیفیت بافت شاخی، افزایش شکنندگی و بروز ضایعاتی نظیر زخم کف سم، بیماری خط سفید و خونریزیهای کف سم همراه است. دوره انتقال بهعنوان بحرانیترین مرحله چرخه تولید گاو شیری شناخته میشود که در آن تعادل منفی انرژی، هیپوکلسمی، تغییرات هورمونی و تغییر ناگهانی جیره موجب تشدید اثرات منفی تغذیهای بر سلامت سم میگردد.. نتیجهگیری نهایی: مدیریت تغذیهای هدفمند با تمرکز بر حفظ پایداری محیط شکمبه، پیشگیری از بروز SARA و تأمین مداوم مواد مغذی کلیدی برای سنتز کراتین، نقش اساسی در حفظ سلامت سم و کاهش بروز لنگش دارد. اتخاذ راهبردهای تغذیهای مناسب بهویژه در دوره انتقال میتواند به بهبود رفاه دام، افزایش عملکرد تولیدی و کاهش خسارات اقتصادی در گلههای شیری منجر شود.