التیام

التیام

نقش و مقایسه‌ی روش‌های تصویربرداری (اولتراسونوگرافی، رادیوگرافی و ترموگرافی فروسرخ) در تشخیص و پایش لنگش در گاوهای شیری

نوع مقاله : مروری

نویسندگان
رسول رحیم زاده 1
عرفان افتخار 2
عرفان مهماندوست 3
کیمیا عظیمی 3
1 1. گروه علوم درمانگاهی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران
2 دانشجوی دکترای دامپزشکی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد سنندج.
3 2. دانشجوی دکترای دامپزشکی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد سنندج.
10.61882/eltiamj.12.2.4
چکیده
زمینه و نوع مطالعه: لنگش یکی از مهم‌ترین مشکلات بهداشتی و اقتصادی در گاوهای شیری است که با کاهش رفاه حیوان، افت تولید شیر و افزایش حذف دام همراه می‌باشد. این مطالعه مروری (Review Study) با هدف بررسی نقش روش‌های تصویربرداری در تشخیص افتراقی، پایش درمان و پیشگیری از لنگش انجام شد.
هدف: هدف اصلی، تحلیل توانمندی‌ها و محدودیت‌های روش‌های مختلف تصویربرداری شامل رادیوگرافی (X-ray)، اولتراسونوگرافی (Ultrasonography)، توموگرافی کامپیوتری (Computed Tomography; CT)، تصویربرداری تشدید مغناطیسی (Magnetic Resonance Imaging; MRI) و ترموگرافی فروسرخ (Infrared Thermography; IRT) در شناسایی ضایعات استخوانی و بافت نرم مرتبط با لنگش بود.
روش کار: این مقاله با مرور نظام‌مند منابع علمی منتشرشده بین سال‌های ۱۹۸۰ تا ۲۰۲۵، یافته‌های کلیدی در زمینه کاربرد تصویربرداری در دامپزشکی را گردآوری و تحلیل کرد. تمرکز بر مطالعاتی بود که به ارزیابی دقت تشخیصی، قابلیت پایش درمان و امکان استفاده در شرایط مزرعه پرداخته بودند.
نتایج: اولتراسونوگرافی به دلیل قابلیت استفاده در مزرعه و ارزیابی بافت‌های نرم، به‌عنوان کارآمدترین روش عملی (نسبت کارایی به هزینه (Cost–Effectiveness Ratio) 0.85) شناخته شد. این روش در تشخیص آرتریت سپتیک حساسیت ۰.۹۷ را نشان داد. رادیوگرافی در تشخیص شکستگی‌های فالانژیال و ضایعات مزمن استخوانی نقش اصلی خود را حفظ کرد. ترموگرافی فروسرخ (IRT) به‌عنوان یک ابزار غربالگری غیرتهاجمی و سریع، قادر به تشخیص التهاب (افزایش دمای سطح سم تا حدود 34.5°C) با حساسیت ۸۰٪ و ویژگی ۹۲.۴٪ بود. روش‌های پیشرفته‌تر CT و MRI بیشترین دقت (۹۵٪ تا ۹۸٪) را در جزئیات ساختاری استخوان و بافت نرم ارائه دادند ، اما استفاده گسترده آن‌ها محدود به موارد پیچیده و پژوهشی است. همچنین، کاهش ضخامت بالشتک انگشتی در اولتراسونوگرافی و MRI با BCS پایین و افزایش ضایعات استخوانی در رادیوگرافی با LS بالا همبستگی معنی‌داری داشت.
نتیجه‌گیری نهایی: ادغام چندین روش تصویربرداری می‌تواند دقت تشخیص و پیش‌آگهی لنگش را به‌طور چشمگیری افزایش دهد. استفاده از فناوری‌های نوین مانند هوش مصنوعی در تحلیل تصاویر، آینده‌ای روشن برای پایش خودکار و پیشگیرانه سلامت گاوهای شیری ترسیم می‌کند.
کلیدواژه‌ها
ولتراسونوگرافی
لنگش
رادیوگرافی
ترموگرافی فروسرخ
گاو شیری
موضوعات
1.      Bicalho RC, Oikonomou G. Control and prevention of lameness associated with claw lesions in dairy cows. Livest Sci. 2013;156(1-3):96-105. doi:10.1016/j.livsci.2013.06.007
2.      Shearer JK, Van Amstel SR, Brodersen BW. Clinical diagnosis of foot and leg lameness in cattle. Vet Clin North Am Food Anim Pract. 2012;28(3):535-56. doi:10.1016/j.cvfa.2012.07.003
3.      Kofler J. Ultrasonography as a diagnostic aid in bovine musculoskeletal disorders. Vet Clin North Am Food Anim Pract. 2009;25(3):687-731. doi:10.1016/j.cvfa.2009.07.011
4.      Kofler J, Geissbühler U, Steiner A. Diagnostic imaging in bovine orthopedics. Vet Clin North Am Food Anim Pract. 2014;30(1):11-53. doi:10.1016/j.cvfa.2013.11.003
5.      Nigam JM, Singh AP. Radiography of bovine foot disorders. Mod Vet Pract. 1980;61(7):621-4. PMID: 7432345.
6.      Anees R, Dinesh PT, Nithin CJ, Sooryadas S, Chandy G, David PV. Radiographic Changes in Hoof Affections of Dairy Cattle. J Vet Anim Sci (Kerala). 2022;53(2):158-62. doi:10.51966/jvas.2022.53.2.158-162
7.      Rodrigues da Silva WP, Queiroz PJB, da Cunha PHJ, Noronha Filho ADF, Arnhold E, de Resende Fernandes JJ, et al. Radiographic Analysis of the Beef Cattle Digits Slaughtered after 114 Days of Confinement. Vet Med Int. 2024;2024:5512555. doi:10.1155/2024/5512555
8.      Heppelmann M, Rehage J, Kofler J, Starke A. Ultrasonographic diagnosis of septic arthritis of the distal interphalangeal joint in cattle. Vet J. 2009;179(3):407-16. doi:10.1016/j.tvjl.2007.10.017
9.      Laschinger C, Rieger A, Auer U, Lischer C. Diagnostic imaging of the bovine digit: a retrospective analysis of 300 cases. Vet Rec. 2021;189(6):e248. doi:10.1002/vetr.248
10.  Hagag U, Brehm W, Gerlach K, Tawfiek MG. Computed Tomography of the Normal Bovine Tarsus. Anat Histol Embryol. 2016;45(6):469-78. doi:10.1111/ahe.12233
11.  Arican M, Hatiploglu F, Erol H, Kanat O, Yavuz O, Parlak K, et al. Comparison of Thermographic Imaging and Other Diagnostic Techniques in Diagnosis of Cattle with Laminitis. Acta Sci Vet. 2018;46:1575. doi:10.22456/1679-9216.87224
12.  Nazhvani SD, Abbasi S, Tadjalli M. Arteriographic evaluation of the normal distal limb of the goat. Iran J Vet Surg. 2007;3(1):35-40.
13.  Tryon KA, Clark CR. Ultrasonographic examination of the distal limb of cattle. Vet Clin North Am Food Anim Pract. 1999;15(2):275-300. doi:10.1016/s0749-0720(15)30183-3
14.  Kofler J. Arthrosonography--the use of diagnostic ultrasound in septic and traumatic arthritis in cattle--a retrospective study of 25 patients. Br Vet J. 1996;152(6):683-98. doi:10.1016/s0007-1935(96)80122-9
15.  Hagag U, Tawfiek MG. Ultrasonography, computed tomography and magnetic resonance imaging of the bovine metacarpo/metatarsophalangeal joint. Vet J. 2018;233:66-75. doi:10.1016/j.tvjl.2018.01.001
16.  Bobić T, Raguž N, Oroz M, Gregić M, Mijić P, Kranjac D, et al. Application of Infrared Thermography in the Detection of Hoof Disease and Lameness in Cattle. Animals (Basel). 2025;15(8):1086. 10.3390/ani15081086
17.  Siachos N, Griffiths BE, Wilson JP, Bedford C, Anagnostopoulos A, Neary JM, et al. Evaluation of a fully automated 2-dimensional imaging system for real-time cattle lameness detection using machine learning. J Dairy Sci. 2025;108(4):4206-24. doi:10.3168/jds.2024-25940
18.  FAVE. Clinical and radiological evaluation of bovine hoofs: A postmortem study. FAVE Cienc Vet. 2025;24(1):e0043. doi:10.14409/favecv.2025.1.e0043
19.  Ooshita K, Tsuka T, Itou Y. Ultrasonographic changes associated with the healing process in a fracture of the distal phalanx in a cow. J Vet Med Sci. 2020;82(9):1295-8. doi:10.1292/jvms.20-0113
20.  Fabbri G, Gianesella M, Morgante M, Armato L, Bonato O, Fiore E. Ultrasonographic alterations of bovine claws sole soft tissues associated with claw horn disruption lesions, body condition score and locomotion score in Holstein dairy cows. Res Vet Sci. 2020;131:146-52. doi:10.1016/j.rvsc.2020.04.016
21.  Werema CW, Laven L, Mueller K, Laven R. Evaluating Alternatives to Locomotion Scoring for Lameness Detection in Pasture-Based Dairy Cows in New Zealand: Infra-Red Thermography. Animals (Basel). 2021;11(12):3473. doi:10.3390/ani11123473
22.  Werema CW, Laven LJ, Mueller KR, Laven RA. Evaluating the Effect of Preventative Trimming on Distance from the Sole Surface to the Distal Phalanx Using Ultrasonography for Lameness Prevention in Pasture-Based Dairy Cows. Vet Sci. 2023;10(2):77. doi:10.3390/vetsci10020077
23.  Siachos N, Griffiths BE, Wilson JP, Bedford C, Anagnostopoulos A, Neary JM, et al. Evaluation of a fully automated 2-dimensional imaging system for real-time cattle lameness detection using machine learning. J Dairy Sci. 2025;108(4):4206-24. doi:10.3168/jds.2024-25940
24.  Dutton-Regester KJ, Barnes TS, Wright JD, Alawneh JI, Rabiee AR. A systematic review of tests for the detection and diagnosis of foot lesions causing lameness in dairy cows. Prev Vet Med. 2018;149:53-66. doi:10.1016/j.prevetmed.2017.11.003
25. Van Nuffel A, Zwertvaegher I, Pluym L, Van Weyenberg S, Thorup VM, Pastell M, et al. Lameness Detection in Dairy Cows: Part 1. How to Distinguish between Non-Lame and Lame Cows Based on Differences in Locomotion or Behavior. Animals (Basel). 2015;5(3):838-60. doi:10.3390/ani5030387

  • تاریخ دریافت 27 آبان 1404
  • تاریخ پذیرش 11 بهمن 1404
  • تاریخ انتشار 01 بهمن 1404