التیام

التیام

ملاحظات بیهوشی درسزارین مادیان

نوع مقاله : مروری

نویسنده
گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، ایران
چکیده
زمینه و نوع مطالعه: بیهوشی عمومی در اسب، در مقایسه با انسان و سایر گونه‌های حیوانی، از ریسک بسیار بالاتری برخوردار است. میزان شیوع مرگ و میر (Mortality rate) ناشی از بیهوشی در اسب سالم 8/1-24/0 درصد گزارش شده است. آبستنی سنگین یکی از عواملی است که مرگ و میر ناشی از بیهوشی را هم در مادیان و هم در کُرّه تشدید می‌کند که احتمالاً با اورژانس بودن جراحی نیز مرتبط است. در جراحی سزارین، درصد زنده‌مانی (survival rates) مادیان 90-80 درصد و کُرّه اسب 40-10 درصد است.

هدف: در این مطالعه ی مروری ملاحظات بیهوشی در سزارین مادیان مورد بحث قرار گرفته است.

روش کار: مرور منابع مربوط به ملاحظات بیهوشی در مادیان

نتایج: جراحی سزارین به طور معمول به عنوان یک عمل اورژانسی برای رفع سخت‌زایی در مادیان آبستن انجام می‌شود. اگرچه گاهی به عنوان یک جراحی انتخابی در مادیانی که به دلیل موارد غیرطبیعی کانال زایمان امکان زایمان از طریق واژن وجود ندارد، نیز استفاده می‌شود. اگرچه اطلاعات اندکی در خصوص اسب آبستن در دسترس است امّا منطقی است که تغییرات فیزیولوژی مادیان مشابه سایر پستانداران باشد. انطباق پارامترهای اصلی فیزیولوژیک در اواخر آبستنی، چالش‌هایی در انجام موفقیت‌آمیز مدیریت بیهوشی مادیان ایجاد می‌کند. در طی آبستنی، سیستم قلبی-عروقی مادیان برای تأمین اکسیژن مورد نیاز جنین انطباق می‌یابد. فشار وارده بر دیافراگم، که در حیوان خوابیده به پشت تشدید می‌شود، منجر به عدم تناسب تهویه ریوی و پرفیوژن (ventilation-perfusion mismatch) و هم‌چنین هیپوکسمی خواهد شد. اکسیژن‌رسانی به جنین، اهمیت بالایی در حفظ سلامتی جنین در طی بیهوشی دارد.

نتیجه گیری نهایی: اگرچه داروها و تکنیک‌های بیهوشی و هم‌چنین روش‌های مونیتورینگ اسب آبستن و غیر آبستن مشابه است امّا تغییرات فیزیولوژیک ناشی از آبستنی و نگرانی در خصوص قابلیت زنده‌مانی کُرّه، می‌تواند انتخاب داروها را تحت تأثیر قرار دهد. بیهوشی اسب آبستن، بسته به مرحله آبستنی، متخصص بیهوشی را با چالش زیادی برای حفظ سلامتی مادیان و کُرّه روبرو می‌کند.
کلیدواژه‌ها

1.       Byron, CR, Embertson, RM, Bernard, WV, Hance SR, Bramlage LR, Hopper SA. Dystocia in a referral hospital setting: approach and results. Equine Veterinary Journal. 2003, 35(1), 82-85. https://doi.org/10.2746/042516403775467405
2.       Donaldson L. Anesthesia and pregnancy. In: Doherty T, Valverde A and Reed RA (Eds). Manual of equine anesthesia and analgesia, 2nd edition, John Wiley & Sons, Inc., NJ, USA. 2022, pp. 511-521.
3.       Sertich P.L. (2021): Dystocia in Horses – Management and Nutrition – MSD Veterinary Manual.
4.       Strahl‐Heldreth D, Doodnaught, GM. Anesthesia of the Late‐Term Mare. In: Wong DM and Wilkins PA (eds.). Equine Neonatal Medicine. John Wiley & Sons, Inc., New Jersey, USA. 2024, pp:1467-1477.
5.       Raffe MR, Goudie-DeAngelis E. Anesthetic Considerations During Pregnancy and for the Newborn. In: Grimm KA, Lamont LA, Greene SA, Robertson SA, Love L & Schroeder C: Veterinary Anesthesia and Analgesia: The Sixth Edition of Lumb and Jones. John Wiley & Sons, Inc, USA. 2024, pp: 955-968.
6.       Taylor PM, Clarke KW. Anaesthesia in Special Situations. In: Handbook of Equine Anaesthesia. 2nd ed., Saunders Elsevier, Edinburgh, UK. 2007, pp: 177-207.
7.       Valverde A, Moorman V, Gallacher K. Anesthetic Management for Urogenital Interventions. In: Clark-Price S & Mama K (eds), Equine anesthesia and co-existing disease. John Wiley & Sons, Inc., NJ, USA. 2020, pp: 260-291.
8.       Clark-Price SC. Anesthesia for out of hospital emergencies. In: Orsini JA and Divers TJ (2014): Equine emergencies: Treatment and procedures, 4th edition, Saunders, Elsevier Inc., St. Louis, Missouri, USA. 2014, pp: 735-745.
9.       Woodie JB. Uterus and Ovaries. In: Auer JA., Stick JA, Kümmerle J.M., Prange T.: Equine surgery, 5th edition, Elsevier, St. Louis, Missouri. 2019, pp: 1083-1094.
دوره 11، شماره 2
پاییز 1403
صفحه 4-15

  • تاریخ دریافت 23 فروردین 1404
  • تاریخ انتشار 01 مهر 1403